Türkiye'de 6 milyon konut için risk analizi çağrısı

Türkiye'de milyonlarca konutun deprem güvenliği açısından incelenmesi gerektiği bildirildi. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Hıdır Çak, özellikle eski yönetmeliklere göre inşa edilen ve yapısal açıdan risk taşıyabilecek çok katlı binaların ön incelemelerden geçirilerek deprem performans analizlerinin yapılması gerektiğini belirtti.

Çak, Türkiye genelinde son 5 yılda yapılan yeni yapılar da dikkate alındığında yaklaşık 36 milyon konut bulunduğunu, bunların yaklaşık 26 milyonunun aktif olarak kullanıldığını ifade etti.

TÜRKİYE'DE ORTALAMA BİNA YAŞI 25

Türkiye'deki bina yaşına ilişkin son kapsamlı çalışmanın 2021 yılında TÜİK tarafından gerçekleştirildiğini aktaran Çak, İnşaat Mühendisleri Odasının son 5 yılda inşa edilen yapıları da hesaba kattığını belirtti.

Buna göre Türkiye'de yaklaşık 36 milyon konut bulunduğunu söyleyen Çak, boş, ikinci veya üçüncü konut durumundaki ya da satış aşamasındaki yapılar çıkarıldığında aktif kullanılan konut sayısının yaklaşık 26 milyona ulaştığını kaydetti.

Çak, Türkiye'de ortalama bina yaşının ise yaklaşık 25 olarak hesaplandığını ifade etti.

BİNA YAŞI TEK BAŞINA RİSK GÖSTERGESİ DEĞİL

Bina yaşının tek başına bir yapının güvenli olup olmadığını göstermediğine dikkati çeken Çak, özellikle 1980-2000 yılları arasında yapılan çok katlı yapıların risk açısından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Bu kriterler doğrultusunda yaklaşık 6-7 milyon konutun risk havuzunda bulunduğunu belirten Çak, yaklaşık 6 milyon konutun ayrıntılı şekilde incelenmesi ve risk analizlerinin yapılması gerektiğini dile getirdi.

Çak, 1998 deprem yönetmeliğinden önce, 1975 deprem yönetmeliğine göre inşa edilen, çok katlı, betonu elle dökülen veya ağır çıkmaları bulunan yapıların risk açısından daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

RİSKLİ YAPILARA GÜÇLENDİRME VEYA YENİDEN YAPIM

Risk havuzundaki binalar için öncelikle ön inceleme yapılması gerektiğini belirten Çak, bu süreçte karot ve profometre gibi yöntemlerle yapıdan veri alınmasını önerdi.

Laboratuvar sonuçlarının ardından binaların bilgisayar ortamında modellenerek deprem performans analizlerinin gerçekleştirilmesi gerektiğini aktaran Çak, analiz sonucunda riskli olduğu belirlenen yapıların güçlendirilmesi veya güçlendirme maliyetinin yüksek olması durumunda yıkılarak yeniden yapılması gerektiğini ifade etti.

Çak, aynı bölgede çok sayıda riskli binanın bulunması halinde ise yalnızca tek tek binalara müdahale edilmesi yerine ada veya mahalle bazında kentsel dönüşüm uygulanarak bölgenin yeniden planlanması gerektiğini söyledi.