CZ, FTX çöküşünü yeniden anlattı: “Bir tweet şirket batırmaz”

Binance kurucusu Changpeng Zhao, FTX’in 2022’deki çöküşünde kendi payının abartıldığını savundu. Ancak CZ’nin anlatısı FTX’in ağır finansal sorunlarını doğru bir noktaya taşısa da Binance’in FTT satış açıklamasının kriz üzerindeki etkisini olduğundan küçük gösteriyor.

Binance kurucusu Changpeng Zhao (CZ), kripto sektörünün en büyük krizlerinden biri olan FTX çöküşünü yaklaşık dört yıl sonra yeniden gündeme taşıdı.

25 Eylül’de yayımlanan When Shift Happens podcastine katılan CZ’ye, Kasım 2022’de yaptığı FTT açıklamasının FTX’i batırıp batırmadığı soruldu. CZ, bir rakibin attığı tek bir tweetin sağlıklı bir şirketi birkaç gün içinde iflasa sürükleyemeyeceğini savundu.

CZ’nin kullandığı temel argüman açık: FTX gerçekten sağlam bir finansal yapıya sahip olsaydı Binance’in elindeki FTT’leri satacağını açıklaması şirketin sonunu getiremezdi.

Bu noktada CZ’nin savunmasının önemli bir dayanağı bulunuyor. FTX’in çöküşünden sonra yürütülen dava, sorunun yalnızca birkaç günlük bir banka hücumundan ibaret olmadığını gösterdi. ABD Adalet Bakanlığının açıkladığı mahkeme sonuçlarına göre Sam Bankman-Fried, FTX müşterilerine ait milyarlarca doları Alameda Research üzerinden yatırımlar, borç ödemeleri ve farklı harcamalar için kullandı. Bankman-Fried daha sonra yedi suçtan mahkum edildi ve 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Ancak CZ’nin “tweet şirket batırmaz” savunması, hikâyenin tamamını anlatmaya yetmiyor.

CZ haklı olabilir ama kendi etkisini küçültüyor

FTX krizinin fitili CZ’nin paylaşımıyla ateşlenmedi.

Asıl büyük kırılma 2 Kasım 2022’de geldi. CoinDesk tarafından yayımlanan Alameda Research bilançosu, şirketin 14,6 milyar dolarlık varlığının önemli bir bölümünün FTX tarafından çıkarılan FTT ve FTT bağlantılı varlıklardan oluştuğunu ortaya koydu.

Bu durum FTX ile Alameda arasındaki ilişkinin ne kadar sağlıklı olduğu konusunda piyasada ciddi soru işaretleri yarattı.

Ancak dört gün CZ’nin sahneye çıkması krizin boyutunu değiştirdi.

CZ, Binance’in FTX yatırımından çıkarken elde ettiği FTT’leri tasfiye edeceğini kamuoyuna açıkladı. Mesaj yalnızca sıradan bir yatırımcının satış kararı değildi. Açıklama, FTX’in en büyük rakibinden ve elinde yüz milyonlarca dolarlık FTT bulunan bir şirketten geliyordu.

Dolayısıyla Binance’in kararının piyasa üzerindeki etkisini yalnızca “şeffaf bir risk yönetimi açıklaması” olarak sunmak eksik kalıyor.

CZ bugün tweetinin FTX’i batıramayacağını söylerken temel meselede haklı: Binance’in paylaşımı FTX’in bilanço açığını yaratmadı, müşteri fonlarını Alameda’ya aktarmadı ve şirketin içindeki sorunları ortaya çıkarmadı.

Ancak aynı paylaşım, zaten FTX konusunda tedirgin olan piyasanın güvenini daha hızlı kaybetmesine katkı sağladı. CZ’nin mevcut anlatısı ise bu ikinci kısmı mümkün olduğunca arka planda bırakıyor.

“FTT’leri aylar içinde satacaktık”

CZ röportajda Binance’in FTT pozisyonunu bir anda piyasaya boşaltmayı planlamadığını da söyledi.

Kendi anlatımına göre Binance, FTX’in finansal yapısına ilişkin şüpheler ortaya çıktıktan sonra elindeki tokenları risk yönetimi amacıyla satmaya karar verdi. CZ, satışın piyasada ani bir şok yaratmaması için aylar içerisinde kademeli şekilde yapılacağını kamuoyuna açık biçimde duyurduğunu belirtti.

CZ’ye göre paniği daha da büyüten gelişme ise Alameda Research CEO’su Caroline Ellison’ın Binance’in FTT’lerini token başına 22 dolardan satın almayı teklif etmesiydi.

Zhao, bu açıklamanın piyasaya FTX ve Alameda’nın savunmaya çalıştığı kritik fiyat seviyesini gösterdiğini ve güven kaybını hızlandırdığını savundu.

Bu yorumda da CZ sorumluluğun önemli bölümünü karşı tarafa yüklüyor. Ancak 2022’de yaşanan olayları tek bir tarafa indirgemek kolay değil.

FTX kötü yönetilen ve müşteri fonlarının kötüye kullanıldığı bir yapıydı. Binance ise bu yapının zayıflığını yaratmadı fakat dünyanın en büyük borsası olarak attığı adımın oluşturacağı piyasa etkisini öngörebilecek konumdaydı.

FTX birkaç gün içinde çözülmeye başladı

Binance’in FTT açıklamasından sonra yatırımcıların FTX’ten para çekme talepleri hızlandı.

FTX kısa süre içerisinde çekim taleplerini karşılamakta zorlanmaya başladı ve Sam Bankman-Fried bu kez birkaç gün önce kamuoyu önünde karşı karşıya geldiği CZ’den yardım istedi.

8 Kasım’da Binance, FTX’i satın almak üzere bağlayıcı olmayan bir niyet mektubu imzaladı.

Ancak kurtarma girişimi yaklaşık bir gün sürdü.

Binance, yaptığı incelemenin ardından müşteri fonlarının kötüye kullanıldığına yönelik iddiaları ve şirketin finansal durumunu gerekçe göstererek satın alma planından vazgeçti.

11 Kasım’da FTX, Alameda Research ve 100’den fazla bağlantılı şirket iflas korumasına başvurdu. BTCHaber’in hazırladığı FTX çöküşü özetinde de krizin Alameda ile FTX arasındaki iç içe geçmiş yapıdan ve ardından gelen likidite krizinden nasıl iflasa dönüştüğü aktarılıyor.

Coinkolik’te daha önce yayımladığımız FTX ve CZ arasındaki gerilime ilişkin içeriklerde de Binance’in hamlesinin FTX’in düşüşünde önemli bir dönüm noktası olduğuna dikkat çekilmişti.

FTX’in tek sorumlusu CZ değildi, CZ de yalnızca seyirci değildi

Bugünden bakıldığında iki uç anlatının da yaşananları tam olarak açıklamadığı görülüyor.

Bir tarafta, “CZ bir tweet attı ve FTX’i batırdı” yaklaşımı bulunuyor. Bu anlatı, FTX içinde yıllardır devam eden müşteri fonlarının kötüye kullanımını ve Alameda’ya tanınan ayrıcalıkları göz ardı ediyor.

Diğer tarafta ise CZ’nin kendisini yalnızca bilançosunu koruyan ve piyasayı uyaran taraf olarak konumlandırdığı anlatı var.

Bu da Binance’in piyasa üzerindeki ağırlığını ve FTT satış açıklamasının güven krizini nasıl hızlandırdığını küçümsüyor.

FTX’in çöküşünün temel nedeni Binance değildi. Fakat Binance’in hamlesi, FTX’in üzerinde zaten oluşmuş çatlakları kısa sürede görünür hale getiren önemli katalizörlerden biri oldu.

Kısacası CZ yangını çıkarmadı; fakat elindeki FTT’leri satacağını bütün piyasaya duyurması, yangının ne kadar hızlı yayılabileceğini gösteren gelişmelerden biri haline geldi.

CZ, FTX’i eleştirirken kendi geçmişini de unutturmuyor

CZ’nin FTX yönetimini müşteri fonlarının korunması üzerinden eleştirmesi güçlü bir noktaya dayanıyor. FTX davasında kullanıcı varlıklarının kötüye kullanıldığı mahkemede ortaya kondu.

Ancak CZ’nin kendisini kripto sektöründeki kötü uygulamalara karşı tamamen karşı tarafta konumlandırması da sorunlu.

2023 yılında Binance, ABD’de Banka Gizliliği Yasası, para transferi ve yaptırım kurallarına ilişkin suçlamaları kabul etti. Şirket 4,3 milyar dolarlık anlaşmaya giderken CZ de Binance’te etkili bir kara para aklamayı önleme programının kurulmasını sağlamadığı suçlamasını kabul etti. ABD Adalet Bakanlığı, şirketin büyüme ve pazar payını uyumluluğun önüne koyduğunu belirtti.

CZ daha sonra CEO’luk görevinden ayrıldı ve dört ay hapis cezasına çarptırıldı.

Dolayısıyla FTX ve Binance hikâyesini “kötü FTX, doğruyu söyleyen Binance” şeklinde okumak da gerçeği fazla basitleştiriyor.

İki şirketin karşılaştığı hukuki sorunların niteliği aynı değil. FTX davasında milyarlarca dolarlık müşteri fonlarının kötüye kullanıldığı tespit edilirken Binance davası ağırlıklı olarak kara para aklamayı önleme ve yaptırım uyumluluğu ihlalleri üzerine kuruldu. Ancak iki olay da hızlı büyüyen kripto şirketlerinde denetim ve uyumluluğun ikinci plana atılmasının ne kadar ağır sonuçlar doğurabileceğini gösterdi

Röportajda yalnızca FTX konuşulmadı

Yaklaşık bir saat süren programda FTX tartışması, CZ’nin geçmişine ve kripto sektörüne ilişkin daha geniş bir sohbetin parçasıydı.

CZ, Binance’in kuruluş yıllarını, şirketin ilk ekibini, kripto projelerinin borsalarda listelendikten sonra neden sık sık beklentileri karşılayamadığını ve bireysel yatırımcıların piyasadaki konumunu anlattı.

Sosyal medyada kendisiyle özdeşleşen “4” işaretinin hikâyesine de değinen CZ, bu sembolü başlangıçta FUD, yanlış haberler ve saldırılarla uzun tartışmalara girmemek için kullandığını söyledi.

Röportajın ilerleyen bölümünde cezaevinde geçirdiği dört aylık dönemden, Binance’in 2019’daki güvenlik ihlalinden ve Bybit hackinden çıkardığı derslerden bahsetti. Ayrıca Hyperliquid gibi merkeziyetsiz platformları Binance için yalnızca bir tehdit olarak görmediğini, sektörün henüz erken aşamada olduğunu savundu.

FTX krizinde kısaca ne olmuştu?

• 2 Kasım 2022: Alameda Research’ün bilançosu yayımlandı ve şirketin FTT’ye yüksek bağımlılığı gündeme geldi.
• 6 Kasım: CZ, Binance’in elindeki FTT’leri satacağını açıkladı.
• 8 Kasım: FTX’te para çekme baskısı büyürken Binance şirketi satın almak için bağlayıcı olmayan anlaşmaya vardı.
• 9 Kasım: Binance inceleme sonrasında satın alma planından vazgeçti.
• 11 Kasım: FTX, Alameda Research ve bağlantılı şirketler iflas korumasına başvurdu.
• Kasım 2023: Sam Bankman-Fried yedi suçtan mahkum edildi.
• Mart 2024: Bankman-Fried 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Kaynak: {Haber Merkezi}